6 Ağustos 2016 Cumartesi

Vazo, Tabanı, Parçaları ve Kintsugi

Her zaman yalnızca kendi çektiğim fotoğrafları kullanıyorum, malum. Ancak bugüne dek bizde pek yaygın bir sanat dalı olmadığından olacak Kintsugi alanında bir çalışmaya rastlamadım. Dolayısıyla bu konuda kendi çektiğim, bana ait bir kare yok. Kırılmış beyaz porselen kalp çalışmasına ait kare,  internetten alıntıdır. Geri kalan tüm resimler elbette, kuşkusuz benim objektifimden, kendi gözümden. Bana ait!

 O vazo her seferinde gözüne çarpardı. Kolay kolay ilk bakışta kimselerin anlayamayacağı kadar eskiydi.  İçindeki taptaze çiçeklerle ortalığı nasıl da buğulu bir kokuya bürüyordu. Eğer bu ev böyle mutluluk aşısı etkisindeki çeşit çeşit çiçek ıtırıyla kokuyorsa, is, pis, duman içinde değilse hep bu içi her renkten, cinsten kimisi bahçeden kimisi kırdan kimi dağdan kimi deniz kenarından hatta kimi de kıraç topraklardan gelme çiçeklerle dolu şu vazo nedeniyle olmalıydı.

Ama bu evin böyle güzel kokması onun istemediği bir şeydi. O, bu evin kötü kokmasını bekliyordu. Her biri ayrı bir renkte, boyda, gösterişte, kokuda çiçekler, yalnızca çok eski bu vazoda bir aradaydı. Her biri başka telden çalan hatta kaplandıkları kumaş aynı olsa da birinin odunu cevizden birinin dut ağacından birinin meşeden diğerinin kavaktan olan şu koltuklar, kanepeler gibi başına buyruk duran  aykırı eşyalar arasında nasıl da seçiliyordu vazo ilkten. Derleyip toplayıcılığı, bir araya getiriciliği, apayrı çiçekleri tek bir demet halinde kavrayıp onca farklı kokuyu tek bir ıtıra dönüştürücülüğü ile. Ne kadar eski olduğu asla kestirilemeyen vazoydu işte bu  evi bunca güzel, göz koyulur hale getiren.

Vazoyu al, bak durduğu yerden; ne evin anlamı kalırdı ne  de ortalık mis gibi kokardı o zaman. İçindeki onca tür çiçeğin her biri, bir yana saçılır, gelen geçen üzerine basar, çiğnerdi. Tazeymiş, çiçekmiş demeden  hem de. Ezer geçerlerdi. Oysa o çiçekler kendilerini kavrayan, besleyen, yaşamalarına izin veren geniş ağzı sanki yukarılara bir kısrak başı gibi yükselirken kenarları deniz mavisi, mavinin kıyıcığı kah zeytin, kah çay, kah fındık, kah maki kah portakal ağacı yaprağı yeşili; kimi yerleri dağlar gibi kopkoyu mor, içleri biraz kum rengindeki vazoda  diriydiler ve yaşayabilirlerdi  tek. Çokluğun birliğindeydiler o vazoda. El eleydiler. Güzelliğin, çiçek gülümsemesinin  nedeni hep o vazoydu işte. İçindekilerin hayatta olmaları,  o vazoda olmak demekti. Eğer o vazo olmasaydı…
 
Evet ya, hepsini  bir ana elinin şefkatiyle dolu dolu sarmalayıp demet yapan o vazo olmazsa, çiçekler oraya buraya saçılırdı. Dalından düşen çiçeklere ne olursa, onlara da o olurdu o vakit. Ya hoyrat ayaklar altında ezilirler ya da bir rüzgâra kapılıp savrulurlardı yaprakları kopa kopa. Çiğnenirlerdi hiç acıması olmayanlarca. Üstelik söndürülmek üzere sigara izmariti ezermiş gibi bastıra bastıra çiğnenirlerdi.

O zaman… O zaman, bu mis gibi kokan, çiçeklerin bir arada mutluluk sergilediği vazonun kırılması  halinde ortalık artık eskisi gibi olamazdı. Ve  o halde vazonun kırılma vakti gelmişti.

Vazonun olduğu küçük yuvarlak masanın hemen yanındaki koltuğa oturmuştu ki fırsatını bulur bulmaz vazoyu bir güzel yuvarlasın. Paramparça edebilsin. Yani hep istediği şeyin sonunda olduğunu görüp tek kendinin duyduğu zafer çığlıkları atsın nihayet. Artık o çiçeklerin bir arada durmalarının sonu gelsin de darmadağın olsunlar. Sonları olsun bu parçalanış.

Koyu demli çayından kıtlama şeker ile bir yudum aldıktan sonra bardağını yuvarlak masaya koyar gibi yaparken elini hızla vazoya doğru uzattı.  Önce sallandı vazo, düşmemek için direndi. Ev sahibi henüz görmemişti vazosunun başına gelenleri. Vazo düşmemek için direnirken bu kez ayağıyla masaya bir tekme attı  kıtlama çay seven kadın. Vazo daha direnemedi,  Devrildi. İçindeki çiçekler sağa sola saçılırken halısız, sert zemine düştüğünden rabıtaların üzerinde parçalandı. Kıtlama çay seven kadın, “bak şu işe, vazo durduk yerde düştü” diye telaşlanmış gibi yaparken ev sahibi şaşkınlığından bakakaldı önce eski vazosunun parçalarına. Sonra ne olduğunu anlamaya çalıştı.

*****
Ev sahibi, ellerini yüzüne götürmüş, vazoyu o halde görmenin şokunu atlatmaya çalışırken düşmemek için çok çabalayan vazonun tabanı, etrafa saçılan parçalarına göz atıyordu canının acısına aldırmadan. Neyse ki birbirinden çok uzağa düşmemişti parçalar. Ne de olsa öyle un ufak olmayacak kadar birinci sınıf has porselendi. İnce cam değildi ki tuzla buz olsun. Şimdi vazonun kökü, temeli, dibi, tabanı olarak geri kalan parçalarını yeniden yekvücut olmak üzere bir araya getirmeli ve onların dağılmamasını sağlamalıydı. Gerçi önce kendine eliyle vuran, düşmediğini görünce  yetmedi bir de masaya tekme atan  şu çay sever kadın hala başındaydı; biliyordu sahibesi gözünü ayırır ayırmaz her bir parçayı tekmeleyip bir yana saçacak ve bulunmaz edecekti.  Ama artık ev sahibesinin de gözleri üstündeydi. Bu, kıtlamacı kadının çayının, keyif çayı olmayacağı anlamına geliyordu o halde.

Önce çiçeklere seslendi porselen çağrısı inceliğinde, tek çiçeklerin duyup anlayacağı dilde. “Solmayın! Vazo düştü, kırıldı da saçıldık diye. Yapraklarınız küsmesin! Dayanın ki sizi toplayıp yeniden vazoya koysun ev sahibemiz.”

Sonra parçalarına baktı tek tek. Ne bu parçaların porseleninden  vazo vardı şimdilerde ne de bu renkteki desenlerin birlikteliği artık. Kaç yüzyıllık antika vazoydu o. Ev sahibesinin sandığı tarihten bile eskiydi yaşı. Yalnızca uz bir sanat tarihçisi bilebilirdi yaşını, değerini.  Tarihte açıp solmuş sonra yeniden açmış çiçeklerin vazosuydu o. Çiçeksiz kalmamıştı hiç. 
 
Şimdi bunca yüzyılı, hatta bin yılı aşıp  gel, bir iki saniye içinde paramparça ol… Olamazdı böyle bir şey! Olmaması için de vazonun oturduğu taban olarak elinden geleni yapacaktı.

“Her vazonun başına gelebilecek bir şey kırılmak. Bir vazo olarak kırıldınız şimdi belki; ama hala o vazonun parçalarısınız. Sakın ayrılmayın. Bu vazonun değerini belki ev sahibi bile bilemiyor tam olarak; ama seviyor. Bizi toplayıp yeniden bir araya getirecektir. Sakın kırıldık, eskisi gibi olmayız demeyin! Unutmayın ne yapılıyor  Japon sanatçılarca…  Kırık yerler altın varakla kaplanıp, yapıştırılıp eskisinden de değerli hale geliyor vazolar. Ne olmuş olduysa olsun, parçalarımız bir araya gelince yeniden o vazo oluruz. Hemen yanı başıma saçılmış çiçekler,  onları koruyacak tek yer olan vazolarında olacaklar yine bir arada. Yeter ki her bir yana savrulmayalım.
*****
Çayından nasıl da keyifle alıp da kıtlama yapan kadın, “toplayıp atıverelim canım şu eskimiş vazonun parçalarını. Paramparça olmuş. Zaten çok eskiydi” dedi sinsi bir mutlulukla. Ev sahibesi, önce kıtlama şekerini çatır çutur  keyifle ısıran kadına baktı sonra ilk şaşkınlıkla yüzüne götürdüğü ellerini kararlı bir şekilde indirip gözlerini kıtlamacı kadına dikti.
“Şimdi işim var. O yüzden seni ağırlayamayacağım. Benim, şu an nedense durduk yerde birdenbire deprem filan da yokken kırılıveren; ama tabanı nasıl da hala sapasağlam duran vazomu eskisinden de pek hale getirmem lazım. Çatlak filan bırakmadan hem. Öyle ki hani Japonlar’ın Kintsugi denilen, kırık parçaları altınla yapıştıran sanatını uygulayacağım vazoma. Bu sanat, parçalardan asla vazgeçilmemesini, kırıkların değerini, anlamını, ders gibi durmasını anlatır. Zaten çok değerli olduğu besbelli vazom, çok çok çok daha değerli olacak  bu kez. Hadi sana hoşça kal.
(Her hakkı saklıdır)

Ayşei Yasemin YÜKSEL (Acemi Demirci), 29.07.206, 10:51

 AcemiDemirci

Paylaş :

18 yorum:

  1. Kintsugi'yi hiç duymamıştım. Güzel sanat... Biz hep kırılan şeyin bir daha tamir olmayacağı anlayışıyla büyüdük... Bak hem de eskisinden daha değerli oluyormuş... Gören gözlerine, kalemine sağlık... Sevgiler...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İstenirse bir yol bulunuyor onarmak içinin görsele dönmüş hali olmalı bu sanat Persephone. Sevgiler :)

      Sil
  2. Bir sanat, bir hikayenin içinde anca bu kadar güzel anlatılabilirdi. Tebrikler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkürler. İki sanatın kaynaşması :))) Edebiyat ve Kintsugi. Selamlar, Hüdaydalı :)

      Sil
  3. Ne kadar yaralansak da, eğer gerçekten istersek, eskisi gibi olmasa dahi, yaralar nispeten onarılacak ve olabilecek en iyi halimize dönmek için mutlaka bir yol, çare vardır diye düşünmek istedim okuduktan sonra.Yaratılmış her şey bence de canlıdır.Fakat insanoğluna sık sık dadanan şeytan, iyiye güzele değerli olan her şeye düşmandır.Nerede ve kimde konuşlandığını bilemiyeceğimiz gibi, önlem de alamayız. Çok daha fazla manaları olacağından emin olduğum bu yazı hakkında sizi alkışlamaktan öte yapacağım her yorum yetersiz kalacaktır.Sevgilerimle.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çoook teşekkürler. Okumaya doyulmayacak bu yorum için de ben sizi alkışlıyorum. Zaten kaleminizden çıkar da alkışlanmaz mı? :)

      Sil
    2. Ben de teşekkür ediyorum canım.Sevgiler size :)

      Sil
  4. Japonlar değer bilen insanlar. İnsanın da, eşyanın da değerini biliyorlar.
    İçten kırılan insanın kalbini onarmak çok zor sevgili Ayşe. Ama eşyaları ben de hemen ataman.Yeniden değer kazaňdırmak gibi.
    Sevgiyle...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Japonlar'a hayranım. Çok büyük felaketler yaşadılar, o halleri, saygıları müthişti. Kırmamak, dökmemek en güzel. İnsan ama karşıdakiler, bizler. Eğer olmuşsa öyle bir şey, akla ilk gelen Kitsugi olmalıgaliba.

      Sil
  5. Önceki haline yeni eklenen,görseller daha bir kıymet katmışlar değerli çalışmanıza.
    Ama en baştaki "Beyaz porselen kalp çok manidar değil mi ?"
    Beyaz,temiz kalp,
    Porselen,naif kalp,
    Kırılan,üzülen kalp...!
    Altınla yapıştırılıp,onarırken onure edilen kalp...
    Yine çok etkilendim.
    Ellerinize,kalbinize sağlık olsun kırmasın kimse.

    Genç olsaydım bu sanatı öğrenirdim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Amin. Kırılmak istemem tabii. Kırmayayım da. Ancak insanız ve hiç farkında olmadan mutlaka yapıyoruzdur. Ama Kintsugi insanlara kırmanın bambaşka anlamlarla daha değerli hale gelebileceğini anlatabilmiştir umarım.

      Sil
  6. benim kalbim de bin parça altın varakla onarılıp eskisi gibi olur mu bilmem ama
    O fotografların içinde kayboldum beni benden aldınız yine.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. O altın kalp mi? Bu beyaz porselen kalp kadar yeniden tümel olur eminim. Çünkü kendisi altın zaten :))

      Sil
  7. ya sen bu yazıyıı ikinci kere mi yazdııın yaaa :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Resim yükleyince yazının anlamı ikiye yüklenmiştir de ondan :)))

      Sil
  8. Kalp kırılınca birdaha eski haline gelemiyor, unutmuyor çünkü. Fakat kırılan kalp olgunlaşıyor, öğretiyor hayatı insana. Sanırım kırılan eşyalar içinde durum biraz böyle. Daha değerli oluyormuş. Kırgın ama yinede güzel. Kırılsa bile atmamalı vazoyu öyle hemen, değerlendirmeli. Çok güzel anlatmışsın yüreğine sağlık.

    Sevgi ve selam ile.

    YanıtlaSil
  9. Kırılmanın anlamını bile bile kırıyoruz. İnsan bir karmaşa kimileyin. Bilmeden kırmak da var. Ki bu çok insanca.

    Sevgi ve selam ile :)

    YanıtlaSil

İzleyiciler

En çok Okunanlar

Arsiv

Follow by Email

Toplam da

Copyright © Acemidemirci