29 Ocak 2017 Pazar

Beyaz Yama

Kırkyama sadece babaannemin minderinde, yorganında, seccadesindeki kim bilir hangi dimiden, işlikten, şalvardan, üç etekten kalmış kumaşların  bir arada bir bütün olmasıyla ortaya çıkmaz. Kırkyama, kırk kumaştan  mı  ya da kaç kırk kumaştan kalanların  yama yama eklenmesine verilen en güzel ad değil midir? Yama sanatıdır kırkyama…


Şimdilerde kaldı mı belli olmayan o pamuklu kumaşların biçilmeleriyle fistanlar, entariler, urbalar dikilmezmiş eskilerde tek. Artık desenli kumaş parçaların bir aradalığından desenler doğarmış saçı kınalı  kadınların ellerinde.


Bir bayramlıktan kalma belki basmanın hası, hasından minder kılıfı olurmuş  tarladan, tapana her işe sokulmuş kadın ellerinde. Üzeri çiçek çiçek desenli, allı güllü pazen toplarından kalanlar  sanata dönüşürmüş. Öyle ki bembeyaz karla kaplıyken kara kış diye adlandırılan soğuk hükümlü günlerde çatılardan sarkıtlar gibi buzlar sarkarken sıcak iklimlerim bitkisi pamuktan üretilmiş çiçekli  kumaş kırpıklarından  dikilmiş, içi kuş tüyü ya da koyun yününden minderlerde soba karşısında oturulurmuş;  kesme taştan, kemerli mimarili Peri Bacaları yani Kapadokya’nın evlerindeki odalarda.


Pazenin, basmanın hatta kadifenin üretileceği pamuklar  artık buralarda bitmez olunca kırk yama kendine başka köşeler aramış olmalı. Soba karşısı kadar sıcacık olmasa da o köşeler. Yitmek istemedi bu dikiş sanatı. Varlığını kumaş üstü desenlerine benzemeyen daha cılız renklerde de olsa sürdürmek istemiş olmalı.


Kırkyama, nadastayken koyu kahve, ekili dikiliyken yeşilden mora, beyazdan sarıya renge bürünmüş tarlaları kumaş yaptı pamuktan dokumalar kolay kolay bulunmaz olunca. Birbirine traktör dikişi ile teğellenmiş gibi yan yana tarlaların her biri sanki dev bir basma topundan  birer artık parça. Enine boyuna sürülmüş tarlalar sanki çizgili kumaşlar, emprime kumaştan çalınmış desenler.  Bir maydanoz, ıspanak tarlası, yeşil kadife kumaştan geriye kalanlar gibi. İçinde gelincik öbekleri oluşmuş buğday, çavdar tarlaları çiçekli basma toplarından  kırpıklar misali. Pamuk tarlası mı? O kar gibi beyaz patiskaları aratmaz. 


Yama yama birbirine ulanmış tarlaların kimi ekili, kimi dikili; kimi sürülmüş de sanki pili pili izlerle desenlenmiş; kimi anız yakıldığından simsiyah. Kare, dikdörtgen, ince uzun şerit halindeler. Biçim biçim tek  tekken. Bir aradayken ama; apaçık doğadaki  kırkyama görünümündeler. Hele de yukarılardan bakınca.


Kış, renkten yana yalın. Ne kırmızıları var ortada gelincik alında ne morumsu mavi alim düğmeleri ne turuncu kadife çiçekleri  ne pembesinde yaban gülleri. Kışın rengi, varsa yoksa beyaz.


Kar, beyaz imzadır. Ortalık kışın imzasının rengine bürünür kar yağınca. Ancak kar, güneşe küskün. Güneşin yüzüne bakmaya hiç gelemez. Güneş, kar için onu görünce erimek demek. Artık nedense… Hiçbir kar, güneşe rağmen hala kalamaz.  Göknar dalındakinden dağ eteklerine ya da  şehrin her neresine düştülerse.


O süzüle süzüle düşüp, karışlar yüksekliğinde santimlerce kalınlıktaki kaplayıcı kar, güneşi bir görmesin  hemen erim erim eriyor. Güneş ışınının vurduğu yerlerde eriyip yer altı sularına doğru yola çıkıyor. Kuzeye bakan ya da  güneş ışığının ulaşamadığı yerlerde parça parça kalıyor. Yama gibi duruyor o beyaz lekeler kopkoyu renkli  toprakta. Ve arka tepelerde. Çam diplerinde. Ki karların erimesin ardından pembe pembe kır çiçekleri açacak oralarda.


Tepeler şimdi kırk yamalı. Bu yama,  çeşit çeşit desenli kumaş artıklarından değil bu kez. Panama keteninden ya da beyaz patiskadan desem yeridir. Tek bir kumaştan bu mevsimin kırkyaması; beyaz. Ama yine de kendince desenli. Çiçekli, çizgili, pili pili olmasa da.


Bu da beyazın alabildiğine sade, dümdüz, desensiz kırkyaması.
 (Her hakkı saklıdır)

Ayşei Yasemin YÜKSEL (Acemi Demirci), 29.01.2017, 19:01

@AcemiDemirci

Paylaş :

24 yorum:

  1. Kızılcahamam'da da karlar parçalı şekilde erimişti bu hafta.Kırk yama benzetmesi kesinlikle çok iyi bir benzetme olmuş :) İyi uyarlıyorsunuz.Teşekkürler :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bakar bakmaz bana öyle geliyor eriyip de parça parça orada burada kalmış karlar.

      İyi bir hafta sonu tatili geçirmiş olmanızı umarım.

      Selamlar :)

      Sil
  2. Hakikaten öyle olmuş, burada da kar kalmadı gibi bir şey ama ayaz devam ediyor:( sevgiler...:)

    YanıtlaSil
  3. Bugün çektim fotoğrafların çoğunu. Kar hala var; ama kırkyama gibi.

    Bu nasıl ayaz. Kamçı gibi yüze vuruyor rüzgarla ayazın soğuğu. Ayaz deyince bir Hendek bir Trakya bir Ankara :)

    Sevgiler Müjdecim :)

    YanıtlaSil
  4. Kırkyama eskilerden kalma ne güzel bir uygulama. Çeşitli desen ve renklerle nasıl güzel bir beraberlik sağlanıyormuş. Baharda açan çiçek tarlalarında da ben aynı şeyi düşünürüm. Doğanın kırkyama uygulaması çok doğal.
    Sevgiler.

    YanıtlaSil
  5. İlk kırkyamayı bulan bizler sanırım doğadan kopye çektik. Her çiçekten ve renkten kumaşları doğadaki gibi hesapsız kitapsız, gelişigüzel yan yana getirmekle ilk adımı attı bizim anne annelerimiz ve babannelerimiz kırkyama konusunda :)

    YanıtlaSil
  6. Bir gün ben de kırkyama bir şey yapmak istiyorum. Büyük olmaz ihtimal ama küçük, seveceğim bir şey :)

    Kar örtüsünü kırkyamaya benzetmek aklıma gelmezdi sanırım. Kocaman, büyük,tek parça pamuklu bir yorgan olarak düşündüm sanırım onu hep :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. En yalın, iki renkli, olabildiğince sapsade bir kırkyama türü olarak gözükür bana.

      Bir gün kırkyama bir iş yaparsanız resimlerini görmeyi isterim :)

      Sil
  7. Böyle samimi, uzun yazıları seviyorum... :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok sevimdim. Az önce düzelttim, gözden geçirdim. Meğer ne çok gözden kaçan olmuşmuş :))

      İsveç'e çok selamlar :)

      Sil
  8. Ne güzel benzetme. Buralarda kar kalmadı. Yalnızca soğuk var:( Fotoğraflar çok güzel... Sevgiler...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. :)
      Soğuk, hem de nasıl. Bu sene ezberletti kendini.
      Çok teşekkür ederim. Sevgiler :)

      Sil
  9. "Kırkyama" nasıl bir benzetme. Aynı manzaraya bakıp, aynı şeyleri düşünmemek... Görmek ve bakmak arasında ne çok fark olduğunu bir kez daha kanıtladı bence. Kalemine sağlık ablacığım ❤️

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. :)
      Sevinirim bu yaklaşımı hak ediyorsam :)

      Çok sevgiler :)

      Sil
  10. Yazınız ve özellikle benzetmeniz gerçekten güzeldi, sürükleyici bir yazı olmuş, elinize sağlık

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok teşekkür ederim bu güzel yorum için :)

      Sil
  11. Harikasın ;
    Benim Kırkyama örtüler kıskandı bu güzel örnekleri de...
    Saklandılar sandığa.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ne ince esprili bir yorum Merihcim... Senin elinden nasıl güzel işler çıkmıştır. Daha öncekilerden biliyorum :)

      Sil
  12. Merhaba ;

    Bloğunuzu ilgi ile takip ediyorum. Çok faydalı içerikler paylaşıyorsunuz. Bloğunuz'dan para kazanmak için İnstaKitap Setine Satış Ortağı Olabileceğinizi Biliyor Musunuz ? https://goo.gl/iLiflK

    İnstakitap İnstagram üzerinden para kazanmanın kitabı para kazanmanın tüm metotları, butik açmak, satış yapmak, takipçi artırmak, 4 ayrı kazanç metodu.
    Herkese hitap eden yöntemler, sürekli güncellenen tedarikçiler, hepsi 3'lü kitap setinde. Sitemize gelen 100 ziyaretçiden 1'i sipariş veriyor.

    Sizi de satış ortaklarımız arasında görmekten memnuniyet duyarız.

    YanıtlaSil
  13. Yine çok güzel bir yazı olmuş. Benzetmeler çok güzel. "Kar beyaz imzadır" Kaleminize ve yüreğinize sağlık. Sevgiler...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok teşekkür ederim bu güzel yorumunuz için. Sevgiler :)

      Sil
  14. anadolu belgeseli dinliyor gibi okudum, televizyonda :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok sevindim Derin, sanırım ara ara uğrayıp okuyacağım bu yorumu :)

      Sil

İzleyiciler

En çok Okunanlar

Arsiv

Follow by Email

Toplam da

Copyright © Acemidemirci